Empatia emocjonalna jest jednym z kluczowych pojęć w psychologii, ponieważ dotyka samej istoty relacji międzyludzkich: zdolności do odczuwania tego, co przeżywa druga osoba. To właśnie ona pozwala nam naprawdę się porozumieć, tworzyć bliskie więzi i lepiej rozumieć siebie. Kiedy empatia działa prawidłowo, staje się fundamentem wsparcia, zaufania i poczucia bezpieczeństwa. Gdy jednak jest zaburzona – zbyt słaba lub przeciwnie, nadmiernie nasilona – może prowadzić do trudności emocjonalnych, wypalenia, a nawet problemów zdrowia psychicznego. W takich sytuacjach kontakt ze specjalistą, np. psychologiem lub psychoterapeutą w We Love Life Mental Clinic Warszawa, pomaga odzyskać równowagę i nauczyć się zdrowego przeżywania emocji.
Definicja i istota empatii emocjonalnej
Empatia emocjonalna to zdolność do współodczuwania stanów uczuciowych innej osoby – doświadczania emocji podobnych do tych, które przeżywa ktoś obok nas. W odróżnieniu od empatii poznawczej, polegającej na rozumieniu czyichś myśli, przekonań i perspektywy, empatia emocjonalna koncentruje się na bezpośrednim odczuwaniu. Człowiek empatyczny w tym sensie może poczuć smutek, gdy widzi czyjeś cierpienie, radość, gdy ktoś bliski osiąga sukces, a także niepokój, gdy druga osoba czegoś się obawia.
Nie chodzi jednak o proste kopiowanie cudzych uczuć. Empatia emocjonalna jest bardziej złożonym procesem, łączącym reakcje fizjologiczne, psychiczne i społeczne. Obejmuje m.in. mimowolne naśladownictwo wyrazu twarzy, tonu głosu czy postawy ciała, a także wewnętrzne, subiektywne przeżycie, że czyjś stan emocjonalny „przenika” do naszego wnętrza. W psychologii mówi się, że jest to jeden z podstawowych mechanizmów tworzenia więzi – zarówno w rodzinie, jak i w związkach partnerskich czy relacjach zawodowych.
Empatia emocjonalna rozwija się stopniowo, od wczesnego dzieciństwa. Już niemowlęta reagują na płacz innych dzieci, a z czasem uczą się rozpoznawać i naśladować emocje opiekunów. Duże znaczenie mają tu pierwsze relacje – bezpieczeństwo, wsparcie, sposób reagowania rodziców na przeżycia dziecka. Właśnie dlatego osoby dorosłe, które doświadczyły braku responsywności lub chłodu emocjonalnego, mogą mieć trudność zarówno z przeżywaniem własnych emocji, jak i z empatycznym reagowaniem na innych.
W gabinetach psychologów i psychoterapeutów, w tym w We Love Life Mental Clinic Warszawa, empatia emocjonalna jest traktowana nie tylko jako cecha, ale także jako umiejętność, którą można wzmacniać i regulować. Specjalista pomaga pacjentowi rozumieć, jak funkcjonuje jego własny system emocjonalny, w jaki sposób wchodzi w rezonans z innymi ludźmi oraz jak chronić się przed przeciążeniem uczuciami otoczenia.
Empatia emocjonalna a inne formy empatii
W literaturze psychologicznej empatię dzieli się zwykle na kilka komponentów. Jednym z nich jest właśnie empatia emocjonalna, kolejnym – empatia poznawcza, a często wyróżnia się też tzw. empatię współczującą, zwaną czasem współczuciem lub współodczuwającą troską. Zrozumienie różnic między tymi formami ma znaczenie zarówno teoretyczne, jak i praktyczne, na przykład w psychoterapii czy w edukacji emocjonalnej.
Empatia poznawcza oznacza umiejętność wejścia w czyjąś perspektywę intelektualnie. Osoba o wysokiej empatii poznawczej potrafi przewidzieć, co druga strona może myśleć, jak zinterpretuje sytuację, jakie ma potrzeby czy lęki. Taki rodzaj empatii jest szczególnie ważny w negocjacjach, w kierowaniu zespołem, ale także w bliskich relacjach, bo pozwala przewidywać skutki własnych słów i zachowań.
Empatia emocjonalna różni się tym, że opiera się na bezpośrednim doświadczaniu uczuć, często spontanicznym i nie w pełni uświadomionym. Może prowadzić do silnych reakcji cielesnych: ucisku w klatce piersiowej, przyspieszonego bicia serca, napięcia mięśni, a nawet łez. Kiedy oglądamy poruszającą scenę w filmie czy słuchamy historii o czyimś cierpieniu, to właśnie empatia emocjonalna sprawia, że głęboko nas to porusza.
Trzecim elementem jest empatia współczująca, która łączy emocjonalne współodczuwanie z motywacją do działania. To stan, w którym nie tylko odczuwamy czyjś ból, ale również pojawia się w nas chęć udzielenia pomocy, ukojenia czy wsparcia. Ten rodzaj empatii jest podstawą postaw prospołecznych, zaangażowania wolontariackiego i pracy pomocowej, ale też fundamentem codziennej, ludzkiej życzliwości.
Rozróżnienie tych form empatii jest ważne, bo u różnych osób mogą być one rozwinięte w odmiennym stopniu. Ktoś może dobrze rozumieć cudzą perspektywę (wysoka empatia poznawcza), ale słabiej reagować emocjonalnie. Inna osoba może bardzo intensywnie współodczuwać, ale mieć trudność z ujęciem przeżyć innych w słowa. W We Love Life Mental Clinic Warszawa specjaliści pomagają pacjentom rozpoznawać te różnice i budować bardziej zrównoważony profil empatii, dopasowany do ich życiowych ról i obciążeń.
Mechanizmy psychologiczne i biologiczne empatii emocjonalnej
Empatia emocjonalna nie jest jedynie abstrakcyjnym pojęciem – opiera się na konkretnych mechanizmach psychologicznych i biologicznych. Jednym z najczęściej opisywanych zjawisk są tzw. neurony lustrzane, czyli komórki nerwowe reagujące zarówno wtedy, gdy sami wykonujemy określoną czynność, jak i wtedy, gdy obserwujemy tę czynność u innych. Na poziomie emocji działa to podobnie: widząc cudzy smutek, nasze ciało i mózg uruchamiają reakcje zbliżone do tych, jakie pojawiają się, gdy sami czegoś żałujemy czy cierpimy.
Ta zdolność do „odbijania” stanów emocjonalnych otoczenia ma swoje korzenie ewolucyjne. Ułatwiała przetrwanie w grupie, pozwalając na szybką synchronizację działań i wzajemne ostrzeganie przed niebezpieczeństwem. Jednocześnie mechanizm ten bywa obciążający – szczególnie u osób o bardzo wysokiej wrażliwości, które silnie reagują na każdy konflikt, napięcie czy smutek w najbliższym otoczeniu.
Z perspektywy psychologicznej empatia emocjonalna wiąże się ściśle z procesami regulacji emocji. Człowiek, który potrafi rozpoznać swoje uczucia, nazwać je i zaakceptować, zwykle lepiej radzi sobie też z cudzymi emocjami. Ktoś, kto ucieka przed własnymi przeżyciami, może mieć tendencję do odcinania się od tego, co czują inni – albo przeciwnie, doświadczać ich w sposób chaotyczny i przytłaczający.
W pracy terapeutycznej dużą wagę przykłada się do rozwijania tzw. mentalizacji – zdolności do myślenia o sobie i innych w kategoriach stanów wewnętrznych. Mentalizacja łączy elementy empatii poznawczej i emocjonalnej, pozwalając człowiekowi dostrzec, że czyjeś zachowanie ma określone przyczyny, wynikające z jego przeżyć, historii i aktualnych potrzeb. W We Love Life Mental Clinic Warszawa specjaliści pracują z pacjentami nad tym, aby empatia nie była jedynie automatycznym współodczuwaniem, ale świadomą, dojrzałą funkcją wspierającą zdrowe relacje.
Na funkcjonowanie empatii emocjonalnej wpływają także doświadczenia traumatyczne, długotrwały stres i zaburzenia psychiczne. Przeżycia te mogą prowadzić zarówno do „zamrożenia” emocjonalnego, jak i do ich nadmiernej reaktywności. Osoba po trudnych doświadczeniach bywa szczególnie wrażliwa na cierpienie innych, co z jednej strony sprzyja głębokiej empatii, a z drugiej – zwiększa ryzyko przeciążenia i wewnętrznego cierpienia. W takim przypadku specjalistyczne wsparcie pomaga wypracować granice i strategie ochrony własnego świata wewnętrznego.
Znaczenie empatii emocjonalnej w relacjach
Empatia emocjonalna jest fundamentem satysfakcjonujących relacji. Bez niej trudno o autentyczną bliskość, zaufanie i poczucie bycia naprawdę widzianym przez drugą osobę. Gdy umiemy wyczuć, co przeżywa partner, przyjaciel czy członek rodziny, łatwiej jest nam reagować w sposób adekwatny: wspierać, kiedy tego potrzebuje, cieszyć się z jego sukcesów, ale też stawiać granice z życzliwością.
W związkach partnerskich empatia emocjonalna odgrywa szczególnie ważną rolę. Pozwala „dostroić się” do drugiej osoby, zauważyć subtelne sygnały napięcia, smutku czy zranienia. Dzięki temu konflikty mogą być rozwiązywane zanim eskalują, a potrzeby obu stron – lepiej widoczne. Brak empatii prowadzi natomiast do narastających nieporozumień, poczucia osamotnienia i przekonania, że druga osoba „nie rozumie, co ja czuję”.
W relacjach rodzicielskich empatia emocjonalna jest kluczem do skutecznego reagowania na potrzeby dziecka. Rodzic, który potrafi odczytać i współodczuć stany swojego dziecka, pomaga mu stopniowo regulować emocje, nazywać je i akceptować. Taki sposób funkcjonowania buduje bezpieczny styl przywiązania, zwiększa odporność psychiczną i sprzyja rozwojowi zdrowej samooceny. Z perspektywy dziecka oznacza to doświadczenie bycia ważnym i rozumianym.
Empatia emocjonalna ma znaczenie także w środowisku pracy. Współpracownicy i przełożeni, którzy potrafią odczytać emocjonalny klimat zespołu, lepiej wspierają ludzi w radzeniu sobie ze stresem, kryzysem czy zmianą. Wysoka empatia pomaga w udzielaniu konstruktywnego feedbacku, rozwiązywaniu konfliktów oraz budowaniu kultury organizacyjnej opartej na zaufaniu. Z kolei środowisko pozbawione empatycznego podejścia sprzyja wypaleniu, rotacji pracowników i spadkowi motywacji.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa empatia emocjonalna jest jednym z głównych tematów pracy terapeutycznej, szczególnie w kontekście relacji. Psychoterapeuci pomagają pacjentom rozpoznawać, kiedy brak empatii ze strony bliskich był dla nich źródłem bólu, a także kiedy ich własne trudności z empatycznym reagowaniem prowadziły do konfliktów czy rozstań. Celem jest nie tylko zrozumienie mechanizmów, ale też praktyczne rozwijanie umiejętności słuchania, reagowania i komunikowania się w oparciu o wrażliwość i szacunek.
Niedobór oraz nadmiar empatii emocjonalnej
Empatia emocjonalna, podobnie jak inne cechy psychiczne, ma swoje zdrowe, zrównoważone natężenie. Zbyt niski poziom empatii może prowadzić do chłodu emocjonalnego, obojętności, a czasami nawet do zachowań raniących innych, bez wyraźnego poczucia winy. Z kolei nadmierna empatia, połączona z trudnościami w wyznaczaniu granic, często skutkuje przeciążeniem, chronicznym zmęczeniem i poczuciem, że „biorę na siebie cudze emocje”.
Niedobór empatii emocjonalnej pojawia się m.in. w niektórych zaburzeniach osobowości, ale może wynikać także z wzorców wyniesionych z domu, w którym okazywanie uczuć było karane lub wyśmiewane. Taka osoba ma trudność ze współodczuwaniem, co utrudnia budowanie trwałych więzi. Bliscy mogą odbierać ją jako zdystansowaną, zimną, skupioną wyłącznie na sobie. W relacjach zawodowych bywa to postrzegane jako nadmierny pragmatyzm, brak taktu czy wrażliwości.
Przeciwieństwem jest nadmierna empatia, często spotykana u osób o wysokiej wrażliwości sensorycznej lub u tych, które od dziecka brały na siebie odpowiedzialność za emocje innych. Taki człowiek współodczuwa tak intensywnie, że trudno mu oddzielić własne uczucia od przeżyć otoczenia. Może unikać filmów i informacji o trudnej treści, ponieważ reaguje zbyt silnie. W relacjach bliskich często przejmuje rolę „wiecznego pocieszyciela”, zaniedbując własne potrzeby.
Oba skrajne wzorce bywają źródłem cierpienia. Osoba o niskiej empatii doświadcza samotności, bo ludzie stopniowo odsuwają się, czując, że nie są rozumiani. Osoba nadmiernie empatyczna cierpi z powodu przeciążenia, wchodzi w relacje niesymetryczne, w których głównie daje, a mało otrzymuje. W We Love Life Mental Clinic Warszawa terapeuci pomagają w obu sytuacjach: ucząc rozwoju wrażliwości tam, gdzie jej brakuje, oraz wprowadzając techniki ochrony przed przeciążeniem empatycznym tam, gdzie współodczuwanie jest zbyt silne.
Praca nad równowagą obejmuje m.in. trening rozpoznawania własnych potrzeb, umiejętność mówienia „nie”, a także świadome zarządzanie ekspozycją na trudne treści emocjonalne. Istotne jest również uczenie się rozróżniania: co jest moim uczuciem, a co pochodzi od innych. Ten rodzaj rozwoju emocjonalnego często staje się punktem zwrotnym w życiu osób, które dotąd czuły się uwięzione w cudzych nastrojach.
Rola empatii emocjonalnej w psychoterapii
Empatia emocjonalna jest jednym z głównych narzędzi pracy psychoterapeuty. To dzięki niej specjalista może realnie wczuc się w świat pacjenta, wyczuć niuanse jego przeżyć i zareagować w sposób dający poczucie zrozumienia. W bezpiecznej przestrzeni gabinetu empatyczna obecność drugiego człowieka działa lecząco już sama w sobie – zanim jeszcze pojawią się konkretne techniki i interwencje.
Terapeuta, korzystając z empatii emocjonalnej, stara się być „regulatorem” emocji pacjenta: przyjmuje jego przeżycia, porządkuje je, nadaje im znaczenie i pomaga stopniowo je oswajać. Dla wielu osób, które wcześniej nie doświadczały takiej jakości kontaktu, spotkanie z kimś naprawdę empatycznym jest momentem przełomowym. Pojawia się wtedy doświadczenie, że ich ból, złość czy wstyd mogą być przyjęte bez oceny i odrzucenia.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa empatia emocjonalna jest traktowana jako fundament relacji terapeutycznej. Specjaliści są szkoleni nie tylko w zakresie metod pracy, ale także w umiejętności dbania o własne granice i regenerację. To szczególnie ważne, ponieważ długotrwałe, intensywne współodczuwanie z pacjentami może prowadzić do wypalenia zawodowego. Dlatego w pracy klinicznej tak istotna jest równowaga między zaangażowaniem emocjonalnym a profesjonalnym dystansem.
Empatia emocjonalna w psychoterapii nie oznacza utożsamiania się z pacjentem ani współprzeżywania w sposób niekontrolowany. Chodzi o świadome, refleksyjne przeżywanie, w którym terapeuta pozostaje obecny dla drugiej osoby, ale jednocześnie zachowuje możliwość myślenia, interpretowania i poszukiwania rozwiązań. Taka postawa pomaga pacjentowi stopniowo uczyć się podobnego sposobu bycia z własnymi emocjami – zamiast unikania ich lub ulegania im bez reszty.
Jak rozwijać i regulować empatię emocjonalną
Empatia emocjonalna jest w pewnym stopniu uwarunkowana biologicznie i temperamentalnie, ale pozostaje również zdolnością podlegającą rozwojowi. Oznacza to, że nawet jeśli ktoś w dzieciństwie nie miał najlepszych wzorców emocjonalnych, może w dorosłości nauczyć się pełniej odczuwać i rozumieć innych, jednocześnie chroniąc siebie przed przeciążeniem. Kluczowe są tu zarówno samoświadomość, jak i praktyczne ćwiczenia.
Praca nad empatią zaczyna się od kontaktu z własnymi emocjami. Im lepiej rozpoznajemy, co dzieje się w naszym wnętrzu, tym skuteczniej potrafimy identyfikować stany innych ludzi. Pomocne są techniki uważności, prowadzenie dziennika uczuć, a także refleksja nad codziennymi sytuacjami: co wtedy czułem, co mogła czuć druga osoba, jak moje zachowanie wpłynęło na jej stan. Ten rodzaj pracy wewnętrznej bywa elementem psychoterapii indywidualnej czy grupowej.
Osoby z niedoborem empatii emocjonalnej mogą uczyć się dostrzegania subtelnych sygnałów niewerbalnych: wyrazu twarzy, napięcia ciała, tonu głosu. Ważne jest, aby łączyć te obserwacje z ciekawością wobec przeżyć drugiego człowieka, zamiast z oceną. Z kolei osoby nadmiernie empatyczne pracują nad wzmacnianiem granic – uczą się odróżniać współodczuwanie od odpowiedzialności za cudze uczucia, a także wprowadzać w życiu codziennym rytuały regeneracji, pozwalające „odciąć się” od nadmiaru bodźców.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa rozwijanie empatii emocjonalnej i jej regulacja są często elementem szerszego procesu terapeutycznego. Specjaliści wspierają pacjentów w odkrywaniu, skąd biorą się ich aktualne wzorce empatycznego reagowania, jaką funkcję pełniły w przeszłości i co można zrobić, by dziś służyły lepiej ich zdrowiu psychicznemu i relacjom. W razie potrzeby proponowane są również formy pracy ukierunkowane na konkretne umiejętności, takie jak asertywność, komunikacja bez przemocy czy radzenie sobie ze stresem.
Empatia emocjonalna a zdrowie psychiczne
Empatia emocjonalna wiąże się ściśle z szeroko rozumianym zdrowiem psychicznym. Z jednej strony sprzyja poczuciu sensu, przynależności i jakości życia – daje możliwość budowania głębokich więzi i doświadczania bliskości. Z drugiej, gdy jest zaburzona, może stać się czynnikiem ryzyka dla różnych trudności psychicznych, takich jak depresja, zaburzenia lękowe, współuzależnienie czy wypalenie emocjonalne.
Osoby o bardzo wysokiej empatii emocjonalnej często przeżywają świat jako przytłaczający. Nadmiar informacji o cierpieniu innych, intensywne konflikty w pracy czy w domu mogą prowadzić do chronicznego napięcia, problemów ze snem, poczucia bezradności. Ciągłe współodczuwanie z innymi, bez możliwości regeneracji, sprawia, że własne potrzeby schodzą na dalszy plan. Pojawia się zmęczenie, a niekiedy także objawy somatyczne – bóle głowy, brzucha, spadek odporności.
Brak empatii emocjonalnej również ma swoje konsekwencje. Osoba, która nie potrafi przeżywać emocji innych, ma trudność z tworzeniem satysfakcjonujących związków, co sprzyja izolacji i poczuciu pustki. W niektórych przypadkach może dochodzić do konfliktów z prawem czy problemów w miejscu pracy, wynikających z niewrażliwości na granice i potrzeby innych. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się, że brak empatii „chroni” przed cierpieniem, w dłuższej perspektywie często pogłębia samotność i wewnętrzne oderwanie.
W każdej z tych sytuacji pomocna może być praca ze specjalistą. W We Love Life Mental Clinic Warszawa psychologowie i psychoterapeuci pomagają rozumieć, jak empatia emocjonalna funkcjonuje u danej osoby i jaki ma wpływ na jej samopoczucie. Wspólnie szukają sposobów, by empatia stała się zasobem, a nie obciążeniem – by wspierała rozwój, zamiast prowadzić do cierpienia. Dla wielu pacjentów taki proces jest początkiem nowego etapu życia, w którym relacje z innymi stają się bardziej świadome i zrównoważone.
Kiedy warto skorzystać ze wsparcia specjalisty
Choć empatia emocjonalna jest naturalnym elementem ludzkiego funkcjonowania, czasem jej zaburzenia lub trudności z regulacją stają się na tyle dotkliwe, że wskazane jest profesjonalne wsparcie. Warto rozważyć kontakt z psychologiem lub psychoterapeutą, gdy współodczuwanie z innymi wywołuje przewlekłe zmęczenie, napięcie, przygnębienie lub lęk. Sygnałem alarmowym jest także poczucie, że emocje otoczenia stale dominują nad własnymi potrzebami.
Pomocy warto szukać również wtedy, gdy bliscy sygnalizują, że czują się przez nas niedostrzegani emocjonalnie – że trudno nam reagować na ich smutek, radość czy złość. Bywa, że ktoś sam zauważa u siebie chłód lub obojętność, które nie są zgodne z jego wartościami. Wówczas praca nad empatią emocjonalną staje się ważnym elementem budowania satysfakcjonujących relacji i głębszego kontaktu z samym sobą.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa specjaliści oferują wsparcie osobom, które zmagają się zarówno z nadmiarem, jak i niedoborem empatii. Proces pomocy może obejmować diagnozę funkcjonowania emocjonalnego, psychoterapię indywidualną, terapię par czy warsztaty umiejętności interpersonalnych. Celem jest nie tylko złagodzenie objawów, ale przede wszystkim rozwinięcie takich sposobów przeżywania i wyrażania emocji, które będą sprzyjać zdrowiu psychicznemu oraz trwałym, satysfakcjonującym więziom.
FAQ – najczęstsze pytania o empatię emocjonalną
1. Czym dokładnie różni się empatia emocjonalna od współczucia?
Empatia emocjonalna polega na odczuwaniu emocji podobnych do tych, których doświadcza druga osoba – niejako „wpuszczamy” jej stan do własnego wnętrza. Współczucie (empatia współczująca) to krok dalej: oprócz współodczuwania pojawia się motywacja, by pomóc, ulżyć w cierpieniu, wesprzeć. Można więc powiedzieć, że współczucie jest empatią, która została przekształcona w działanie lub gotowość do działania, przy zachowaniu kontaktu z własnymi granicami i możliwościami.
2. Czy empatii emocjonalnej można się nauczyć w dorosłym życiu?
Tak, choć punkt wyjścia jest u każdego inny, ponieważ wpływa na niego temperament oraz doświadczenia z dzieciństwa. W dorosłości możliwy jest jednak wyraźny rozwój empatii emocjonalnej dzięki świadomej pracy nad samoświadomością, regulacją emocji oraz umiejętnością „czytania” sygnałów niewerbalnych. Psychoterapia, treningi umiejętności interpersonalnych czy praktyka uważności pomagają stopniowo zwiększać wrażliwość na innych, jednocześnie ucząc ochrony przed przeciążeniem emocjonalnym.
3. Skąd mam wiedzieć, czy moja empatia jest „za duża”?
Wskazówką jest codzienne samopoczucie. Jeśli często czujesz się wyczerpany po kontaktach z innymi, masz wrażenie, że „wchłaniasz” cudze nastroje, długo nie możesz otrząsnąć się po cudzych historiach, a Twoje własne potrzeby schodzą na dalszy plan, może to oznaczać nadmiar empatii emocjonalnej połączony ze słabymi granicami. Taki stan sprzyja wypaleniu, objawom lękowym czy depresyjnym. W takiej sytuacji warto rozważyć konsultację psychologiczną i nauczyć się strategii ochrony siebie.
4. Czy brak empatii emocjonalnej zawsze oznacza zaburzenie osobowości?
Nie, obniżona empatia emocjonalna nie musi automatycznie świadczyć o zaburzeniu osobowości. Może wynikać z wychowania w środowisku, które nie sprzyjało wyrażaniu uczuć, z przewlekłego stresu, przeciążenia czy doświadczeń traumatycznych, które doprowadziły do „zamrożenia” emocjonalnego. Czasem jest to też związane z określonym stylem funkcjonowania, np. silnym skupieniem na zadaniach. Jeśli jednak brak empatii prowadzi do poważnych problemów w relacjach, warto skonsultować się ze specjalistą.
5. W jaki sposób terapia w We Love Life Mental Clinic Warszawa może pomóc w pracy nad empatią?
Terapia w We Love Life Mental Clinic Warszawa zaczyna się od zrozumienia, jak działa Twój system emocjonalny: jakie masz wzorce reagowania, co było ich źródłem i jaki wpływ mają na aktualne relacje. Następnie terapeuta pomaga rozwijać brakujące umiejętności, takie jak rozpoznawanie i nazywanie uczuć, dostrzeganie stanów innych osób, stawianie granic czy dbanie o własne potrzeby. Celem jest osiągnięcie takiego poziomu empatii emocjonalnej, który będzie wspierał bliskość i dobrostan, a nie prowadził do cierpienia.
