Grupa terapeutyczna to forma pracy psychologicznej, w której kilka lub kilkanaście osób spotyka się regularnie pod opieką wykwalifikowanego terapeuty, aby przy wsparciu innych uczestników lepiej zrozumieć własne emocje, zachowania i relacje. Tego rodzaju proces pozwala bezpiecznie ćwiczyć nowe sposoby komunikacji, uczyć się wyrażania potrzeb oraz odbierać informacje zwrotne od osób, które mierzą się z podobnymi wyzwaniami. W We Love Life Mental Clinic Warszawa grupy terapeutyczne są prowadzone w sposób oparty na szacunku, poufności i dbałości o indywidualny komfort każdego uczestnika.
Definicja i specyfika grupy terapeutycznej w psychologii
Pojęcie grupy terapeutycznej w psychologii odnosi się do strukturalnie zaplanowanego procesu leczenia lub wspierania rozwoju, realizowanego w małej grupie osób. Uczestnicy spotykają się zwykle w stałym składzie, w określonym miejscu i czasie, pod kierunkiem jednego lub dwóch terapeutów. Celem nie jest jedynie redukcja objawów, ale również pogłębione zrozumienie siebie, swoich relacji z ludźmi oraz mechanizmów psychologicznych, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.
Grupa terapeutyczna różni się od luźnego spotkania czy grupy dyskusyjnej tym, że opiera się na jasno określonym kontrakcie. Obejmuje on zasady poufności, bezpieczeństwa psychicznego, szacunku oraz aktywnego udziału. Terapeuta wprowadza strukturę spotkań, dba o równowagę pomiędzy uczestnikami, reaguje na napięcia oraz pomaga przekładać doświadczenia z grupy na realne sytuacje życiowe. Dzięki temu grupa staje się swoistym laboratorium relacji, w którym można obserwować swoje schematy reagowania i testować nowe strategie.
Z punktu widzenia psychologii klinicznej grupa terapeutyczna pełni wiele funkcji: koryguje zniekształcone przekonania na swój temat, daje możliwość otrzymywania wsparcia emocjonalnego, umożliwia uczenie się poprzez modelowanie zachowań innych uczestników. Proces grupowy bywa intensywny, ale właśnie ta intensywność sprzyja przemianie. W warunkach bezpiecznych, jasno określonych przez prowadzących, osoba może stopniowo zmniejszać lęk przed oceną, odrzuceniem czy bliskością.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa grupa terapeutyczna jest rozumiana jako forma pomocy, która integruje podejście kliniczne z troską o dobrostan uczestników. Terapeuci dobierają metody pracy odpowiednie do specyfiki danej grupy, uwzględniając zarówno potrzeby jednostek, jak i dynamikę całego zespołu. W zależności od celu grupa może mieć charakter bardziej edukacyjny, wspierający lub pogłębiony, nastawiony na wgląd w siebie. Każdorazowo punktem wyjścia jest jednak potrzeba stworzenia przestrzeni, w której uczestnicy będą mogli swobodnie mówić o doświadczeniach, które trudno ujawnić w innych miejscach.
Rodzaje grup terapeutycznych i ich cele
W praktyce psychologicznej wyróżnia się wiele rodzajów grup terapeutycznych, różniących się zarówno celem, jak i metodami pracy. Jednym z najczęściej spotykanych typów są grupy psychoterapii ogólnej, do których zgłaszają się osoby z różnorodnymi problemami emocjonalnymi i relacyjnymi. W takich strukturach nacisk położony jest na wgląd w siebie, rozumienie własnych wzorców przywiązania, komunikacji i regulacji emocji. Uczestnicy uczą się rozpoznawać swoje reakcje, zauważać powtarzające się schematy oraz tworzyć głębsze, bardziej autentyczne relacje z innymi.
Inną kategorią są grupy tematyczne, ukierunkowane na konkretny obszar trudności, na przykład grupy dla osób doświadczających lęku, depresji, kryzysów życiowych, problemów w relacjach partnerskich czy wypalenia zawodowego. Struktura zajęć bywa wtedy bardziej ukierunkowana, a terapeuta wprowadza elementy psychoedukacji. Omawiane są mechanizmy powstawania objawów, strategie radzenia sobie oraz sposoby rozpoznawania czynników wywołujących kryzysy. Uczestnicy mogą dzielić się doświadczeniami, zyskując poczucie, że ich problemy nie są odosobnione.
W obszarze psychologii i psychoterapii znaczącą rolę odgrywają także grupy wsparcia, które koncentrują się na dzieleniu przeżyć i wzajemnym towarzyszeniu w trudnych momentach. Choć mogą być mniej zorientowane na głęboką analizę, stanowią ważną przestrzeń dla osób mierzących się z przewlekłymi chorobami, żałobą, uzależnieniami czy przewlekłym stresem. Tu istotne jest doświadczenie wspólnoty i solidarności, które wzmacnia poczucie sprawczości oraz zdolność do szukania pomocy.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa oferowane mogą być zarówno grupy o charakterze psychoterapeutycznym, jak i psychoedukacyjnym czy wspierającym. Wybór rodzaju grupy zależy od potrzeb osób zgłaszających się do kliniki. W procesie kwalifikacji terapeuta pomaga ustalić, czy dana forma będzie adekwatna do aktualnego stanu psychicznego oraz oczekiwań. Celem nadrzędnym jest nie tylko redukcja cierpienia, ale też rozwój umiejętności emocjonalnych, takich jak autorefleksja, empatia, regulacja napięcia i konstruktywne rozwiązywanie konfliktów.
Warto podkreślić, że grupa terapeutyczna nie jest przeznaczona wyłącznie dla osób z rozpoznaną poważną chorobą psychiczną. Z tej formy wsparcia korzystają także ludzie stojący przed ważnymi decyzjami życiowymi, odczuwający samotność, zmagający się z trudnościami w zaufaniu innym, doświadczający problemów w bliskich związkach czy w pracy. Udział w grupie pomaga poszerzyć perspektywę i zrozumieć, jak własne wzorce emocjonalne wpływają na wybory i relacje.
Mechanizmy działania i proces grupowy
Skuteczność grupy terapeutycznej opiera się na szeregu mechanizmów psychologicznych, które zostały opisane w literaturze naukowej. Jednym z kluczowych jest tzw. uniwersalność doświadczenia: uczestnicy odkrywają, że inni ludzie mają podobne lęki, wątpliwości czy poczucie wstydu. Zmniejsza to izolację i poczucie wyjątkowej „inności”, które często pogłębia cierpienie. Kiedy ktoś dzieli się przeżyciem, a inni reagują ze zrozumieniem, powstaje doświadczenie akceptacji, które może być korektywne wobec wcześniejszych, bolesnych relacji.
Istotny jest także mechanizm modelowania, znany z psychologii uczenia się. Obserwując, jak inni wyrażają emocje, mówią o granicach czy proszą o wsparcie, uczestnik uczy się nowych sposobów reagowania. Widzi, że można otwarcie mówić o strachu czy złości i jednocześnie być przyjętym przez grupę. Powtarzające się zachowania budują poczucie bezpieczeństwa, a powoli rozwijająca się odwaga do autentyczności sprzyja trwałym zmianom. W tym sensie grupa staje się miejscem treningu, w którym można eksperymentować z nowymi zachowaniami bez nadmiernego ryzyka.
Kolejnym ważnym zjawiskiem jest informacja zwrotna od innych uczestników. W życiu codziennym ludzie rzadko otrzymują szczerą, a jednocześnie życzliwą informację o tym, jak są odbierani. W grupie terapeutycznej, pod opieką terapeuty, rozwija się umiejętność udzielania i przyjmowania takich komunikatów. Osoba może dowiedzieć się, jak jej słowa, ton głosu, gesty czy sposób unikania kontaktu wpływają na innych. Tego typu wglądy, połączone z refleksją nad wcześniejszymi doświadczeniami, pozwalają lepiej zrozumieć, skąd biorą się konflikty czy nieporozumienia w życiu osobistym.
Proces grupowy obejmuje różne etapy, od początkowego budowania zaufania, przez nasilenie emocji i możliwe napięcia, aż po fazę pogłębionej pracy nad zmianą. Te zjawiska są naturalne i przewidywalne z punktu widzenia psychologii społecznej. Zadaniem terapeuty jest to, by towarzyszyć grupie, pomagać nazywać to, co się dzieje między uczestnikami, a jednocześnie dbać o ramy bezpieczeństwa. W We Love Life Mental Clinic Warszawa dużą wagę przykłada się do tego, aby każdy etap był omawiany i rozumiany przez członków grupy, co zmniejsza lęk przed intensywnością przeżyć.
Ważnym elementem jest także praca z oporem i ambiwalencją. Wiele osób wchodzących w proces grupowy doświadcza niepewności, wstydu, czasem pragnienia wycofania się. Psychologowie i psychoterapeuci pomagają przyglądać się tym reakcjom nie jako przeszkodom, lecz jako cennym sygnałom. Odzwierciedlają one często dawne doświadczenia, na przykład lęk przed krytyką czy przekonanie, że potrzeby nie będą uszanowane. Kiedy w grupie udaje się przeżyć coś innego – akceptację, zrozumienie, konstruktywne różnice zdań – może to stać się podstawą do budowania nowego, bardziej zaufanego obrazu relacji.
Rola terapeuty i struktura spotkań
Terapeuta prowadzący grupę pełni wielowymiarową funkcję. Z jednej strony jest specjalistą odpowiedzialnym za planowanie procesu, dobór metod i reagowanie na kryzysy. Z drugiej strony jest uważnym towarzyszem, który tworzy atmosferę akceptacji i ciekawości wobec wewnętrznego świata uczestników. Jego zadaniem jest nie tylko moderowanie rozmów, ale również wychwytywanie powtarzających się wzorców interakcji, proponowanie interpretacji oraz zachęcanie do refleksji nad tym, co zachodzi „tu i teraz” pomiędzy członkami grupy.
Struktura spotkań grupy terapeutycznej może różnić się w zależności od podejścia teoretycznego, ale zwykle obejmuje powitanie, krótki przegląd bieżących doświadczeń oraz swobodniejszą część pracy nad tematami wniesionymi przez uczestników. Czasem wprowadza się ćwiczenia, elementy treningu umiejętności emocjonalnych czy zadania do refleksji między sesjami. Ważna jest regularność: stały dzień i godzina sprzyjają budowaniu poczucia ciągłości procesu oraz zmniejszają lęk przed nieprzewidywalnością.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa terapeuci przykładają wagę do odpowiedniego przygotowania uczestników do udziału w grupie. Często odbywa się rozmowa kwalifikacyjna, podczas której omawiane są oczekiwania, obawy oraz indywidualna historia. Dzięki temu można zadbać o możliwie jak najlepsze dopasowanie pomiędzy rodzajem grupy a potrzebami konkretnej osoby. W trakcie trwania procesu prowadzący monitorują samopoczucie uczestników, reagując na pojawiające się kryzysy i proponując dodatkowe formy wsparcia, jeśli zachodzi taka potrzeba.
Rola terapeuty obejmuje także czuwanie nad tym, by w grupie była zachowana równowaga między osobami bardziej aktywnymi a tymi, które potrzebują więcej czasu, aby się otworzyć. Udzielanie głosu, zachęcanie do zabrania zdania, a jednocześnie szacunek dla prawa do milczenia są elementami profesjonalnego prowadzenia procesu. Taka forma pracy sprzyja temu, by każdy mógł skorzystać z potencjału grupy na miarę swojej gotowości.
Kto może skorzystać z grupy terapeutycznej
Grupa terapeutyczna jest przeznaczona dla szerokiego grona osób, które odczuwają, że indywidualna praca może nie w pełni odpowiadać na ich potrzeby lub które chcą skoncentrować się na relacjach interpersonalnych. Szczególnie pomocna bywa dla osób doświadczających trudności w nawiązywaniu i podtrzymywaniu bliskich więzi, mających tendencję do wycofywania się lub przeciwnie – do wchodzenia w konflikty. Uczestnictwo w grupie umożliwia obserwowanie tych tendencji w bezpiecznych warunkach oraz stopniowe wprowadzanie zmian.
Z grupy mogą korzystać także osoby cierpiące z powodu stanów lękowych, depresyjnych, niskiej samooceny, chronicznego poczucia osamotnienia, problemów w zakresie tożsamości czy kryzysów rozwojowych. Współuczestnictwo z innymi, którzy mierzą się z podobnymi doświadczeniami, często daje poczucie przynależności. Dla wielu osób to nowe doświadczenie – możliwość bycia wysłuchanym i zrozumianym bez konieczności udowadniania swojej wartości. Z psychologicznego punktu widzenia jest to ważny krok w kierunku odbudowy zaufania do siebie i innych.
Istnieją jednak sytuacje, w których konieczna jest indywidualna konsultacja, zanim zapadnie decyzja o udziale w grupie. Dotyczy to na przykład osób w ostrym kryzysie suicydalnym, z nasilonymi objawami psychotycznymi czy wymagających intensywnej, specjalistycznej opieki. W takich przypadkach priorytetem jest stabilizacja stanu psychicznego oraz dobór odpowiednich form pomocy. Z tego względu w We Love Life Mental Clinic Warszawa proces kwalifikacji do grup odbywa się z uwzględnieniem pełnego obrazu funkcjonowania danej osoby.
Dla wielu pacjentów ważną korzyścią jest możliwość łączenia terapii indywidualnej z udziałem w grupie terapeutycznej. Pozwala to z jednej strony na pogłębioną pracę nad osobistą historią, a z drugiej – na bieżące testowanie nowych umiejętności wśród innych osób. Taka integracja form pomocy może wzmacniać proces zmiany, ponieważ różne perspektywy wzajemnie się uzupełniają. W klinice możliwe jest omówienie takich rozwiązań z terapeutą i dobranie najbardziej adekwatnego planu wsparcia.
Korzyści psychologiczne z udziału w grupie terapeutycznej
Uczestnictwo w grupie terapeutycznej może przynieść wiele korzyści, zarówno na poziomie emocjonalnym, jak i społecznym. Jedną z nich jest wzmocnienie poczucia przynależności – doświadczenie bycia częścią wspólnoty, w której można pokazać swoją wrażliwość, nie będąc ocenianym. W psychologii uznaje się, że poczucie przynależności ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia psychicznego, ponieważ zmniejsza poczucie izolacji i wspiera budowanie stabilnej tożsamości.
Kolejną korzyścią jest rozwój umiejętności komunikacyjnych. W bezpiecznych warunkach uczestnik może uczyć się wyrażania trudnych emocji, nazywania potrzeb oraz stawiania granic. Dzięki informacjom zwrotnym od innych ma okazję zauważyć, które formy komunikacji zbliżają, a które oddalają od ludzi. Z czasem rozwija się większa świadomość własnych wzorców zachowania, co z kolei przekłada się na lepsze funkcjonowanie w rodzinie, pracy czy związkach partnerskich.
Znacząca jest również możliwość korektywnego doświadczenia relacji. Osoby, które w przeszłości przeżyły odrzucenie, przemoc psychiczną, brak wsparcia czy nadmierną krytykę, często wchodzą w dorosłe życie z głębokim przekonaniem, że nie zasługują na bliskość. W grupie terapeutycznej mogą stopniowo doświadczyć czegoś odmiennego: przyjęcia, zainteresowania, uznania prawa do własnego zdania. Takie doświadczenia, powtarzane i omawiane, z czasem modyfikują wewnętrzny obraz siebie i innych.
Nie można także pominąć rozwoju samoświadomości. Uczestnik poznaje swoje schematy reagowania, odkrywa, jakie sytuacje wywołują w nim silny lęk, złość czy smutek. Uczy się, że emocje są ważnymi sygnałami, a nie czymś, co trzeba za wszelką cenę tłumić. W ramach pracy grupowej często wprowadza się elementy psychoedukacji, dzięki którym łatwiej zrozumieć zjawiska takie jak mechanizmy obronne, przeniesienie, regulacja napięcia czy rola przekonań na swój temat.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa grupy terapeutyczne są tworzone tak, by maksymalnie wykorzystywać te mechanizmy. Terapeuci dbają o atmosferę szacunku i ciekawości, zachęcając do szczerego dzielenia się doświadczeniami. Wspólnie z uczestnikami szukają dróg prowadzących do większej równowagi emocjonalnej, poprawy relacji i poczucia sensu. Dla wielu osób grupa staje się ważnym etapem na drodze do bardziej autentycznego życia, w którym łatwiej być w kontakcie ze sobą i innymi.
Bezpieczeństwo, poufność i zasady uczestnictwa
Fundamentem każdej poważnie traktowanej grupy terapeutycznej są jasne zasady, które chronią uczestników i proces terapeutyczny. Na pierwszych spotkaniach omawia się kwestie poufności: to, co zostaje powiedziane w grupie, nie powinno być przekazywane osobom spoza niej. Taka reguła ma kluczowe znaczenie dla poczucia bezpieczeństwa psychicznego. Bez niej trudno byłoby otwarcie mówić o sprawach intymnych, bolesnych czy wstydliwych.
Równie istotne są zasady dotyczące szacunku i sposobu komunikacji. W grupie terapeutycznej nie ma miejsca na obrażanie, poniżanie czy przemoc słowną. Jednocześnie nie oznacza to, że nie pojawiają się silne emocje czy konflikty. Są one nieuniknioną częścią życia i pracy psychologicznej. Zadaniem terapeuty jest pomaganie w wyrażaniu nawet trudnych uczuć w sposób, który nie rani innych, oraz zamienianie konfliktów w okazję do lepszego zrozumienia siebie i drugiej osoby.
Uczestnicy są zachęcani do regularnej obecności na spotkaniach, ponieważ ciągłość procesu sprzyja budowaniu zaufania. Długie nieobecności mogą zakłócać dynamikę i utrudniać pogłębioną pracę. Zwykle zachęca się także, by ważne decyzje dotyczące rezygnacji z grupy były wcześniej omawiane, co umożliwia pożegnanie i domknięcie wątków relacyjnych. Takie podejście wspiera rozwijanie odpowiedzialności za relacje, co ma znaczenie terapeutyczne samo w sobie.
W We Love Life Mental Clinic Warszawa duży nacisk kładzie się na to, by każdy uczestnik znał i rozumiał zasady obowiązujące w grupie. Są one omawiane na początku procesu i przypominane w razie potrzeby. Dzięki temu uczestnicy mają jasność co do tego, czego mogą się spodziewać oraz jakie mają prawa i obowiązki. Takie podejście, zgodne z profesjonalnymi standardami psychologicznymi, pomaga zbudować atmosferę zaufania, w której możliwe staje się podejmowanie nawet bardzo trudnych tematów.
Dlaczego warto rozważyć udział w grupie w We Love Life Mental Clinic Warszawa
Dla wielu osób decyzja o dołączeniu do grupy terapeutycznej jest krokiem wymagającym odwagi. Lęk przed oceną, wstyd, obawa przed odsłonięciem się przed innymi to naturalne reakcje. Z perspektywy psychologii właśnie zmierzenie się z tymi uczuciami może jednak stać się początkiem ważnej zmiany. W bezpiecznej przestrzeni można sprawdzić, czy ujawnienie trudnych przeżyć rzeczywiście prowadzi do odrzucenia, czy może raczej do zrozumienia i bliskości.
We Love Life Mental Clinic Warszawa oferuje warunki sprzyjające takiej pracy: profesjonalnych terapeutów, jasno określone ramy, dbałość o dobór uczestników i troskę o przebieg procesu. Osoba zainteresowana udziałem może umówić się na konsultację, podczas której wspólnie z psychologiem zostaną omówione oczekiwania, obawy oraz możliwe korzyści. Taka rozmowa pomaga podjąć decyzję w sposób świadomy, z uwzględnieniem aktualnej sytuacji życiowej i psychicznej.
Udział w grupie terapeutycznej to inwestycja w rozwój emocjonalny, poprawę relacji i głębsze rozumienie siebie. Dla niektórych staje się ważnym uzupełnieniem terapii indywidualnej, dla innych – główną formą wsparcia. Jeśli pojawia się potrzeba pracy nad relacjami, poczuciem własnej wartości, lękiem przed bliskością lub samotnością, warto rozważyć tę formę pomocy. Możliwość skorzystania z doświadczenia i towarzyszenia innych ludzi, którzy również szukają zmiany, jest jednym z najcenniejszych aspektów grupy terapeutycznej.
Osoby zainteresowane mogą skontaktować się z We Love Life Mental Clinic Warszawa w celu uzyskania informacji o aktualnie prowadzonecych się grupach, zasadach kwalifikacji oraz przebiegu spotkań. Zespół specjalistów pomoże dobrać taką formę udziału, która będzie najbardziej wspierająca na danym etapie życia. Dzięki temu proces wejścia w grupę staje się bardziej przewidywalny i bezpieczny, a korzyści płynące z tej formy terapii mają szansę w pełni się ujawnić.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o grupę terapeutyczną
Czym różni się grupa terapeutyczna od grupy wsparcia
Grupa terapeutyczna ma wyraźnie określony cel psychologiczny, strukturę spotkań i jest prowadzona przez specjalistę, który wykorzystuje sprawdzone metody pracy nad zmianą. Uczestnicy nie tylko dzielą się doświadczeniami, ale też analizują swoje wzorce reagowania, badają źródła trudności i testują nowe sposoby funkcjonowania w relacjach. Grupa wsparcia skupia się raczej na wzajemnym towarzyszeniu i wymianie przeżyć, często z mniejszym naciskiem na pogłębioną analizę procesów psychicznych.
Czy udział w grupie jest odpowiedni dla osoby nieśmiałej
Osoby nieśmiałe często obawiają się, że w grupie będą zmuszone do mówienia lub narażone na ocenę. W profesjonalnie prowadzonej grupie terapeutycznej tempo otwierania się jest zawsze szanowane, a uczestnicy mają prawo mówić tyle, ile w danym momencie potrafią. Z czasem, obserwując innych i doświadczając akceptacji, nieśmiałe osoby zwykle stopniowo zyskują odwagę. Grupa może stać się dla nich bezpiecznym miejscem do ćwiczenia nowych umiejętności, takich jak zabieranie głosu czy wyrażanie własnego zdania.
Jak wygląda pierwsze spotkanie grupy terapeutycznej
Pierwsze spotkanie zwykle poświęcone jest przedstawieniu zasad, wzajemnemu poznaniu się i zbudowaniu minimalnego poczucia bezpieczeństwa. Terapeuta omawia reguły poufności, sposób pracy oraz zachęca uczestników, by powiedzieli kilka słów o sobie i swoich oczekiwaniach. Nie ma przymusu ujawniania bardzo osobistych historii od razu – grupa dopiero się formuje, a zaufanie buduje się stopniowo. Ważne jest, by każdy mógł zorientować się, jak czuje się w tej przestrzeni i jakich reakcji doświadcza w kontakcie z innymi osobami.
Jak przygotować się do udziału w grupie terapeutycznej
Przygotowanie obejmuje przede wszystkim refleksję nad własnymi oczekiwaniami i obawami. Warto zastanowić się, o czym chciałoby się mówić, a co budzi największy lęk. Pomocne może być też spisanie pytań do terapeuty prowadzącego, dotyczących przebiegu spotkań czy zasad obowiązujących w grupie. Dobrze jest zadbać o regularną możliwość uczestniczenia w sesjach, tak by nie kolidowały z innymi obowiązkami. Nie trzeba specjalnych umiejętności – wystarczy gotowość do stopniowego dzielenia się sobą w takim zakresie, jaki jest w danej chwili możliwy.
Czy w trakcie udziału w grupie można kontynuować terapię indywidualną
Łączenie terapii indywidualnej z udziałem w grupie jest często bardzo korzystne. W ramach spotkań indywidualnych można głębiej przyglądać się temu, co dzieje się w grupie, omawiać mocne emocje czy trudne sytuacje. Z kolei na sesjach grupowych istnieje możliwość ćwiczenia tego, nad czym pracuje się z terapeutą indywidualnym. Ważne jest, by terapeuci mieli świadomość takiej konfiguracji, dzięki czemu mogą lepiej koordynować proces. W We Love Life Mental Clinic Warszawa takie rozwiązania są omawiane z pacjentami w sposób uwzględniający ich potrzeby.
Co zrobić, jeśli pojawi się chęć rezygnacji z grupy
Chęć wycofania się z grupy jest dość częstym zjawiskiem, zwłaszcza gdy pojawiają się trudne emocje lub zaczynają się poruszać ważne tematy. Zamiast podejmować decyzję impulsywnie, warto najpierw omówić swoje wątpliwości z terapeutą lub całą grupą. Często okazuje się, że rezygnacja wiąże się z lękiem przed bliskością, wstydem lub obawą przed konfrontacją. Przepracowanie tych uczuć może stać się istotną częścią procesu terapeutycznego. Ostateczna decyzja zawsze należy do uczestnika, ale rozmowa pozwala podjąć ją w sposób bardziej świadomy.
